Op. Dr. Murat Karayel | Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı, Denizli
Aşılama (intrauterin inseminasyon, IUI), hazırlanmış sperm örneğinin yumurtlama zamanında ince bir kanülle rahim içine bırakıldığı bir yardımcı üreme yöntemidir. Tüp bebeğe göre daha basit, bedene yükü daha az bir uygulamadır ve doğru seçilmiş çiftlerde ilk basamak tedavi olarak değerlendirilir.
Aşılama kimler için uygundur?
IUI genellikle şu durumlarda değerlendirilir:
- Açıklanamayan infertilite (testleri normal olup gebelik oluşmayan çiftler)
- Hafif erkek faktörü (sayı/hareketlilikte sınırda düşüklük)
- Yumurtlama düzensizlikleri (ilaçla yumurtlama desteklenerek)
- Rahim ağzı kaynaklı geçiş sorunları
Ön koşul, en az bir tüpün açık olmasıdır; bu nedenle karar öncesinde tüplerin değerlendirilmesi (çoğunlukla HSG ile) gerekir.
Süreç adım adım nasıl işler?
1. Değerlendirme: Çift öyküsü, âdet düzeni, hormon testleri, ultrason ve eşin sperm analizi birlikte incelenir; IUI'nin uygun olup olmadığına bu tabloya göre karar verilir.
2. Yumurtlama takibi/desteği: Doğal siklus izlenebilir ya da düşük doz ilaçla 1-2 folikülün gelişimi desteklenir. Gelişim ultrasonla birkaç kez kontrol edilir.
3. Çatlatma iğnesi ve zamanlama: Folikül uygun boyuta ulaştığında yumurtlama zamanlanır; işlem bundan yaklaşık 24-36 saat sonrasına planlanır.
4. Sperm hazırlığı: İşlem günü alınan örnek laboratuvarda yıkanarak hareketli spermler yoğunlaştırılır.
5. Uygulama: Hazırlanan örnek, muayene konforuna yakın kısa bir işlemle ince bir kanül aracılığıyla rahim içine bırakılır. Çoğu hasta işlem sonrası günlük yaşantısına döner.
6. Bekleme ve test: Yaklaşık 12-14 gün sonra kanda gebelik testi yapılır.
Kaç deneme yapılır?
Uygun çiftlerde çoğunlukla 3 denemeye kadar IUI planlanır; sonuç alınamazsa tüp bebek seçeneği değerlendirilir. Bu karar yaş, over rezervi ve eş faktörlerine göre kişiye özel verilir.
Sık Sorulan Sorular
Aşılama ağrılı bir işlem midir?
Çoğu hasta işlemi smear alınmasına benzer hafif bir işlem olarak tanımlar; anestezi gerekmez.
Aşılama günü işe gidebilir miyim?
Evet; işlem sonrası kısa bir dinlenmenin ardından günlük yaşama dönülebilir.
Aşılama ile tüp bebek arasındaki fark nedir?
IUI'de döllenme vücut içinde gerçekleşir; tüp bebekte yumurta toplanır ve döllenme laboratuvarda sağlanır. IUI daha basit bir basamaktır, tüp bebek daha kapsamlıdır.
Denizli'de aşılama yaptırabilir miyim?
Evet; değerlendirme, takip ve IUI uygulaması Denizli'de yürütülebilmektedir. Randevu ve bilgi için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.